6/30/2005: Kolejna ustawa zmieniająca

1 kwietnia 2005 roku weszła w życie kolejna ustawa zmieniająca ustawę o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Ustawa z 21 stycznia 2005 r. Dz. U. Nr. 33 poz. 291).

Ustawa ta, której zamysłem autorów było porządkowanie rynku recyklingu odpadów opakowaniowych, doprecyzowuje szereg dotychczasowych zapisów, wprowadzając jednocześnie nowe rozwiązania prawne. Poniżej przybliżamy najistotniejsze naszym zdaniem regulacje, które będą miały wpływ na zmianę systemu recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych w Polsce.
Obecnie obowiązkiem recyklingu i odzysku jest objęty każdy przedsiębiorca, który działa w rozumieniu ustawy z 2 lipca 2004 r. o działalności gospodarczej wprowadzający na terytorium Polski produkty w opakowaniach i produkty typu akumulatory, oleje smarowe, ogniwa i baterie itd. Zmiana ta powoduje, iż obowiązkiem od 1 kwietnia zostają objęte również np. firmy kurierskie pakujące przesyłki w swoje opakowania. Ponadto nowy pkt 9b) w Art. 2 określa, iż przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest przedsiębiorca wprowadzający produkty lub produkty w opakowaniach w drodze importu lub wspólnotowego nabycia na potrzeby własne. Czyli jeśli przedsiębiorca sprowadza surowce lub półprodukty w opakowaniu jest objęty obowiązkiem.

Do Art. 1 wprowadzono nowy ustęp 1c doprecyzowujący sformułowanie "oznaczenie". Obecnie wydaje się jasne, iż obowiązek spoczywa na każdym przedsiębiorcy, jeśli ten zlecił wytworzenie produktu lub produktu w opakowaniu innej firmie oraz jeśli jego znak towarowy, nazwa, logo czy nawet melodyjka identyfikująca go z produktem lub produktem w opakowaniu na tym opakowaniu lub produkcie się znajduje. Jeśli zatem na opakowaniu lub produkcie jest jakikolwiek symbol lub inny znak pozwalający na powiązanie go z danym przedsiębiorcą i mimo, że ten przedsiębiorca nie wytworzył bezpośrednio tego produktu lub produktu w opakowaniu, obowiązek spoczywa właśnie na nim.

Kolejne zmiany wprowadzone Art. 2 pkt. 7a) i Art. 3a dotyczą opakowań wielomateriałowych. Opakowania wielomateriałowe od 1 kwietnia 2005 r. zostają włączone do masy opakowania, którego rodzaj przeważa w opakowaniu wielomateriałowy. Czyli jeśli mamy do czynienia z hipotetycznym opakowaniem składającym się np. z 30% tektury, 10% aluminium i 60% tworzyw sztucznych jego masa zostanie włączona do masy opakowań z tworzy sztucznych. Należy przez to rozumieć, iż obecnie przedsiębiorca musi realizować obowiązek recyklingu od skumulowanej masy opakowań, do których wielomateriałowe zostało przypisane. Ten zapis wydaje się jasny, lecz pojawia się pytanie czy na przedsiębiorcy nadal ciąży obowiązek sprawozdawania ilości opakowań wielomateriałowych wprowadzonych na rynek. Nie jest też powiedziane czy w sytuacji włączenia naszego opakowania wielomateriałowego do tworzyw sztucznych obowiązek tworzyw sztucznych będzie można realizować opakowaniem wielomateriałowy. Co do tych dwóch ostatnich zagadnień trwają konsultacje z Ministerstwem Środowiska.

Jedną z kolejnych modyfikacji jest wprowadzenie 50% poziomu odzysku liczonego dla wszystkich opakowań łącznie (Art. 3 ust. 2a). Poziom ten zgodnie z Traktatem Akcesyjnym ma zostać osiągnięty w 2007 roku. Z uzyskanych przez nas informacji wynika, iż już w 2006 wprowadzony zostanie stosownym rozporządzeniem, poziom 43%. Art. 12 ust 3a odnoszący się do załącznika 3 wprowadza zmatematyzowany system obliczania opłaty produktowej dla tych przedsiębiorców, którzy nie zrealizują poziomów odzysku. Każdy przedsiębiorca będzie musiał indywidualnie wyliczyć wysokość opłaty produktowej za tonaż niezrealizowanego odzysku. Opłata ta będzie zależała od struktury opakowań wprowadzanych przez przedsiębiorcę na rynek, stawek opłaty produktowej za dany rodzaj opakowania i poziomu odzysku zrealizowanego. Należy tutaj zauważyć, iż sumaryczny 50% poziom odzysku może być realizowany recyklingiem dowolnego materiału.

Zmienione zostały zasady samodzielnej realizacji obowiązku przez przedsiębiorcę (Art. 4 ust 1a i 1b). Jeśli przedsiębiorca realizuje obowiązek odpadami opakowaniowymi wytworzonymi przez siebie wtedy realizuje obowiązek do wyznaczonych na dany rok poziomów odzysku i recyklingu. Jeśli natomiast realizuje ten obowiązek poprzez pozysk odpadów opakowaniowych innych niż te powstające na jego zakładzie zobligowany jest zebrać tyle odpadów ile wprowadził opakowań na rynek i tego samego rodzaju. W tym drugim przypadku należy rozumieć, iż jeśli przedsiębiorca wprowadził np. 100 tworzyw sztucznych musi z rynku zebrać 100 tworzyw sztucznych. Może usługę zebrania i przekazania do recyklingu zlecić innej firmie mającej stosowne zezwolenia na prowadzenie tej działalności (ust. 3).

Poważną zmianą, która będzie miała znaczny wpływ na przedsiębiorców, organizacje odzysku i firmy zajmujące się pozyskiem i recyklingiem opakowań jest kompletnie zmodyfikowany Art. 11. Wprowadzono nowy dokument potwierdzający recykling. Jego wzór został opublikowany w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z 31 marca 2005 r. i obowiązuje od 7 kwietnia 2005 r. Znaczy to, iż obowiązek recyklingu jaki był realizowany przed 7 kwietnia należy dokumentować według dotychczasowych zasad tzn. kartą przekazania odpadów do recyklera i fakturą sprzedaży tego odpadu do recyklera. Obecnie obowiązuje nowy odrębny dokument nazwany Dokumentem Potwierdzającym Recykling lub Odzysk (DPR lub DPO). Składa się on z trzech części. Część A jest przeznaczona dla przedsiębiorcy lub organizacji odzysku przekazujących odpady do recyklingu lub odzysku lub dla tych przedsiębiorców lub organizacji odzysku, które realizują obowiązek zlecając pozysk i przekazanie odpadów do recyklingu lub odzysku innym firmom. Część B jest przeznaczona dla prowadzącego odzysk lub recykling a cześć C dla Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. DPR lub DPO są wystawiane na wniosek przedsiębiorcy lub organizacji odzysku do tego, który ten odzysk lub recykling prowadzi. Ta ostatnia firm ma obowiązek wystawić DPR w ciągu 7 dni od daty wpływu wniosku jak i ma obowiązek przesłać jeden z odcinków do WIOŚ w ciągu 30 dni od daty wpływy wniosku. Recykler odmawiający wydania DPR lub DPO, wydający dokumenty z informacjami nierzetelnymi lub wydający je nieterminowo podlega karze grzywny Celem wprowadzenia takiego systemu jest wyeliminowanie m.in. nagminnej praktyki kserowania "kwitów" tak aby ukrócić wiele form patologii, które funkcjonowały. Obecnie recyklingowanie wirtualnych odpadów w wirtualnych instalacjach będzie trudne a wykrycie takich praktyk przez Inspekcję Ochrony Środowiska łatwiejsze. To powinno pozytywnie wpłynąć na warunki konkurowania pomiędzy organizacjami odzysku i innymi osobami realizującymi obowiązek, eliminując z rynku tych, którzy działali poza wszelkimi zasadami prawa, zdrowego rozsądku i etyki biznesowej.

Omawiana ustawa zmieniająca wprowadza również nowy system rozdziału opłaty produktowej wnoszonej przez przedsiębiorców lub organizacje odzysku od marszałków województw do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, do Wojewódzkich funduszy i wreszcie do gmin. Część z tych funduszy powinna być wykorzystywana przez Narodowy Fundusz na finansowanie działań odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych, jak i na edukację ekologiczną dotyczącą zbiórki tych odpadów.

Obecnie trwają prace na poziomie komisji sejmowej dotyczące kolejnych zmian do m.in. ustawy o obowiązkach przedsiębiorców. Zmiana ta będzie wprowadzać poziomy odzysku w 2014 r. i delegację dla Ministra Środowiska do określenia rocznych poziomów odzysku i recyklingu w latach 2007-2014. Nowelizacja będzie wprowadzać jeszcze inne zmiany. Ze względu na trwające prace legislacyjne i brak ostatecznego projektu, o zmianach tych poinformujemy Państwa po ich uchwaleniu.

Poniżej zamieszczamy link na strony Ministerstwa Środowiska, na którym znajdziecie Państwo wyjaśnienia do przepisów, także do poszczególnych zapisów ustawy o obowiązkach przedsiębiorców ...

http://www.mos.gov.pl/cgi-bin-wwvv/wyjasnienia_prawne3.pl
?com=list&akt=ust_obowiazki_odpady_2001
&SID=615A356A38444A646B53343651