10/11/2005: Obowiązek odzysku

W związku z wprowadzanym obowiązkiem odzysku Rekopol opracował materiał szczegółowo informujący o najważniejszych aspektach tego nowego obowiązku.

Przesłana Państwu w dniu 29 września br. informacja o obowiązku odzysku wraz z Aneksem do umowy wywołała duże zainteresowanie i wiele pytań. Mając na uwadze przede wszystkim Państwa bezpieczeństwo w zakresie realizacji ustawowych obowiązków, przygotowaliśmy poniższy materiał, który raz jeszcze uwypukli najważniejsze informacje dotyczące ustawowego obowiązku odzysku
i recyklingu.
USTAWA z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach* (Dz. U.01.62.628 z dnia 20 czerwca 2001 r.)
* ostatnia zmiana z dnia 29 lipca 2005 (Dz. U. 2005 nr 175 poz. 1458) w Art. 3 definiuje pojęcia:
9. Recyklingu - rozumie się przez to taki odzysk, który polega na powtórnym przetwarzaniu substancji lub materiałów zawartych w odpadach w procesie produkcyjnym w celu uzyskania substancji lub materiału o przeznaczeniu pierwotnym lub o innym przeznaczeniu, w tym też recykling organiczny, z wyjątkiem odzysku energii

14. Odzysku - rozumie się przez to wszelkie działania, nie stwarzające zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska, polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystania, określone w załączniku nr 5 do ustawy,

USTAWA z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej* (Dz.U.2001.63.639  z dnia 22 czerwca 2001 r.)
* wraz ze zmianami w roku 2005 z dnia 21 stycznia 2005 (Dz. U. 2005 nr 33 poz. 291 oraz  z dnia 29 lipca 2005 (Dz. U. 2005 nr 175 poz. 1458) reguluje zagadnienie obowiązku odzysku. Poniżej najważniejsze punkty tej ustawy, które dotyczą omawianego zagadnienia:

Art. 3.
1. Przedsiębiorca, o którym mowa w art. 1, ma obowiązek zapewnienia odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych.
2. Przedsiębiorca, o którym mowa w ust. 1, obowiązany jest do dnia 31 grudnia 2007 r. osiągnąć docelowy poziom odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych, co najmniej w wysokości określonej w załączniku nr 4 do ustawy. z wyłączeniem poziomu odzysku odpadów z opakowań, których rodzaje określa załącznik nr 1 do ustawy,
2a. Przedsiębiorca wprowadzający na terytorium kraju produkty w opakowaniach, których rodzaje określa załącznik nr 1 do ustawy, jest obowiązany osiągnąć w roku, 2007 co najmniej 50% poziom odzysku odpadów opakowaniowych łącznie dla wszystkich rodzajów opakowań, w których wprowadził produkty.
3. Poziom odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych stanowi wyrażona
w procentach wartość ilorazu masy lub ilości odpadów opakowaniowych i poużytkowych poddanych odpowiednio odzyskowi lub recyklingowi oraz masy lub ilości wprowadzonych na rynek opakowań lub produktów, w określonym czasie
8. Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki określi, w drodze rozporządzenia ogłoszonego na 6 miesięcy przed dniem jego wejścia w życie, roczne poziomy odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych, w poszczególnych latach do końca 2007 r., uwzględniając:
1) potrzebę stopniowego tworzenia krajowego systemu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych oraz zwiększanie jego efektywności,
2) działania na rzecz konkurencyjności polskiej gospodarki,
3) konieczność realizacji zobowiązań międzynarodowych.
Art. 12.
1. Rozliczenie wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 3, następuje na koniec roku kalendarzowego.
2. Przedsiębiorca, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 albo organizacja, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2, którzy nie wykonali obowiązku, o którym mowa w art. 3, są obowiązani do wpłacania opłaty produktowej, obliczonej oddzielnie w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu:
1) odzysku,
2) recyklingu.
3. Opłatę produktową oblicza się jako iloczyn stawki opłaty i różnicy pomiędzy wymaganym a osiągniętym poziomem odzysku (recyklingu) przeliczonej na wielkość wyrażoną w masie albo ilości produktów lub opakowań, z wyłączeniem przedsiębiorcy wprowadzającego na rynek krajowy, akumulatory kwasowe - ołowiowe.
3a. Szczegółowy sposób obliczania opłaty produktowej należnej od przedsiębiorcy lub organizacji
z tytułu niewykonania obowiązku odzysku, o którym mowa w art. 3 ust. 2a, określa załącznik nr 5 do ustawy.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 maja 2005 roku w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. nr 103 poz. 872), o którym mowa powyżej, wprowadza 43% poziom odzysku, potwierdzając jednocześnie znane wcześniej poziomy recyklingu na rok 2006.

RODZAJ MATERIAŁU I OPAKOWANIA	POZIOMY ODZYSKU I RECYKLINGU
Papier, karton, tektura	45%
Opakowanie szklane	35%
Tworzywa sztuczne	22%
Opakowania ze stali	18%
Opakowania z aluminium	35%
Opakowania naturalne	1%

Wymagany poziom odzysku

43%

Poniżej przygotowana na potrzeby niniejszego listu symulacja określenia nowego obowiązku fikcyjnego przedsiębiorcy "Jana Kowalskiego". Mamy nadzieję, że szczegółowo omówiony przykład wyjaśni wszelkie Państwa wątpliwości.

Przykład.
Przedsiębiorca wprowadza na rynek opakowania we wszystkich grupach materiałowych objętych obowiązkiem w tym także palety drewniane (które objęte są tylko obowiązkiem odzyksu). W tabeli poniżej podamy odpowiednio masę w kg opakowań wprowadzanych oraz masę obowiązku recyklingu i masę odzysku.

Firma: "Jan Kowalski"

Rodzaj opakowania	Masa wprowdzana (kg)	% odzysku oraz recyklingu na 2006 r.	Masa do poddania recyklingowi
Papier i tektura	100 00,00	45	45 000,00
Szkło	50 000,00	35	17 500,00
Tworzywa sztuczne	550 000,00	22	121 000,00
Stal	30 000,00	18	5 400,00
Aluminium	15 000,00	35	5 250,00
opakowania z mat. net.	5 000,00	13	650,00
palety drewniane	100 000,00	-	-
Odzysk przy zarealizowanym recyklingu		43	170 700,00
Suma:	850 000,00	Całkowita masa obowiązku	365 500,00

Przy wprowadzonej całkowitej masie opakowań 850 000kg obowiązek odzysku i recyklingu wynosi (850 000 x 43%) 365 500kg. W tej masie zawarty jest obowiązek recyklingu obliczany na dotychczasowych zasadach. Całkowita suma masy koniecznej do realizacji obowiązku recyklingu jest sumą poszczególnych mas do poddania recyklingowi (ostatnia kolumna białe pole - papier, szkło, tworzywo szt. stal, aluminium, opakowania naturalne) i wynosi 194 800kg.
Różnica mas 365 500kg minus 194 800kg równa się 170 700kg i jest masą obowiązku odzysku, który nie został zrealizowany przez recykling. 
Zgodnie z Aneksem i załącznikiem nr 1 do Umowy, który Państwo otrzymali przedsiębiorca "Jan Kowalski" zrealizuje swój dodatkowy obowiązek odzysku w Rekopol Organizacja Odzysku S.A. za 4 267,50 PLN netto (w stosunku rocznym 170 700kg razy stawka 0,025PLN netto)

Tak niski koszt realizacji obowiązku odzysku - 0,025 PLN netto - jest możliwy dzięki możliwości realizacji odzysku recyklingiem. Ze względu na brak w Polsce wystarczającej ilości instalacji realizujących odzysk jest to jedyna możliwość wywiązania się z tego obowiązku.

Wychodząc naprzeciw Państwa oczekiwaniom w załączniku przesyłamy plik w arkuszu Exel, który będzie stanowił od 1 stycznia 2006 roku nowy załącznik nr 3 do umowy. Wstawiając w odpowiednie rubryki prognozę masy opakowań wprowadzanych na rynek w roku 2006 będą mogli Państwo automatycznie uzyskać informację na temat masy opakowań podlegających obowiązkowi odzysku. Aby wynik był poprawny proszę uwzględnić w planach opakowań masę palet drewnianych wprowadzanych na rynek. Otrzymane w ten sposób masy w kg konieczne do realizacji obowiązku recyklingu i odzysku pomnożone przez obowiązujące stawki podadzą Państwu estymację kosztów na rok 2006. Ta informacja na pewno będzie pomocna przy tworzeniu budżetów Działów Ochrony Środowiska w Państwa Przedsiębiorstwach.
Jednocześnie pragnę przypomnieć, iż w roku 2007 będzie on wynosił już 50%, stanowiąc tym samym duże wyzwanie dla całego systemu odzysku i recyklingu. Dlatego też tak istotna jest budowa zapewniającego realizację rosnących wymagań ustawowych systemu zbiórki selektywnej. Sprawny system to także budowa wysokiej pro ekologicznej świadomości społeczeństwa - inicjujemy
i uczestniczymy zatem w wielu akcjach promujących zbiórkę selektywną, zwiększających efektywność systemu gminnego.

Z poważaniem

Piotr Jagodziński
Dyr. ds. Sprzedaży
Rekopol Organizacja Odzysku S.A.